Home > Gerecht > Veel gestelde vragen

Veel gestelde vragen

De politie stelt een proces-verbaal op na een verkeersovertreding. Is dit document onderworpen aan taalwetgeving?

Ja, het opstellen van een proces-verbaal moet beschouwd worden als een handeling die valt onder het toepassingsgebied van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken (de taalwet gerechtszaken). Het toezicht op de taalwet gerechtszaken gebeurt door de hoven en rechtbanken.

De taalwet gerechtszaken schrijft voor in welke taal de akten van rechtspleging moeten worden gesteld. Processen-verbaal vallen eveneens onder deze regeling. Artikel 11 taalwet gerechtszaken bepaalt de taal van de processen-verbaal inzake de opsporing en vaststelling van misdrijven:

"De processen-verbaal betreffende de opsporing en de vaststelling van misdaden, wanbedrijven en overtredingen, alsook de processen-verbaal van fiskale aangelegenheden worden, in het Franse taalgebied in het Frans, in het Nederlandse taalgebied in het Nederlands en in het Duitse taalgebied in het Duits gesteld. In de gemeenten der Brusselsche agglomeratie, worden die processen-verbaal gesteld in het Fransch of in het Nederlandsch, naar gelang dat degene die er het voorwerp van is, de eene of de andere dezer talen voor zijn verklaringen gebruikt, en bij gemis van verklaringen, volgens de noodwendigheden der zaak."

Wat Brussel betreft, indien er bij het opstellen van het PV geen verklaringen van betrokkene worden afgenomen, moet de verbaliserende agent "volgens de noodwendigheden der zaak" oordelen in welke taal hij het PV moest opmaken. Wat dat betekent, wordt niet omschreven in de wet en moet d.m.v. interpretatie worden afgeleid. Die beoordeling kan gebeuren op verschillende gronden bijvoorbeeld de woonplaats van de bekeurde, de geboorteplaats, de gekozen taal voor de immatriculatieaanvraag bij de D.I.V. en dergelijke meer.

Indien u Nederlandstalig bent en een Franstalig PV ontving, valt het aan te raden om bij de politiediensten een officieuze vertaling te vragen van het proces-verbaal. Zij zijn echter niet verplicht om hierop in te gaan. U kan de betaling niet ontlopen door het loutere feit dat het PV in het Frans werd opgesteld.

Kan de verbalisant iets ondernemen als het proces-verbaal in de verkeerde taal werd opgesteld?

Ja, de Taalwet Gerechtszaken voorziet in de mogelijkheid om P.V.'s die in de verkeerde taal zijn opgesteld te laten nietig verklaren. In dat geval is het wel nodig dat de zaak voor de rechter wordt gebracht. Artikel 40 van deze wet bepaalt namelijk dat alle akten van rechtspleging (in casu het P.V.) die in de verkeerde taal zijn opgesteld, nietig zijn (de nietigheid wordt vastgesteld door de rechter). Betrokkenen dient natuurlijk de eventuele kosten voor een proces in aanmerking te nemen, indien die zou beslissen om niet in te gaan op een eventuele minnelijke schikking die nog zou worden opgestuurd.

Bovendien heeft de nietigverklaring niet voor gevolg dat de overtreding niet meer kan worden gesanctioneerd. Artikel 40, derde lid bepaalt immers: “De akten, nietig verklaard wegens overtreding van deze wet, stuiten de verjaring alsmede de termijnen van rechtspleging toegekend op straffe van verval”.

Volgens het derde lid begint immers een nieuwe verjaringstermijn te lopen vanaf de datum van het vonnis waarin het PV werd nietig verklaard. In concreto wil dat zeggen dat er een nieuwe termijn begint te lopen binnen welke men een  P.V. conform de Gerechtstaalwet kan opstellen. In dat geval begint er nieuwe procedure tegen de overtreder te lopen.

Ik verhuur een appartement in Brussel-Hoofdstad (Evere) en de huurovereenkomst en plaatsbeschrijving zijn in het Nederlands opgesteld. Ik wil de Franstalige huurder dagvaarden voor het vredegerecht. Moet ik de dagvaarding in het Frans opstellen?

De taal waarin de gerechtelijke procedure moet verlopen en waarin de inleidende akte (de dagvaarding) moet worden gesteld, wordt niet beïnvloed door de taal van de documenten die aanleiding zijn voor het geschil. Met andere woorden: het is niet omdat het huurcontract in het Nederlands is opgesteld, dat ook de procedure in het Nederlands moet verlopen.

Wel bepalend is het taalstatuut van de woonplaats van de verweerder (hier: de huurder). Indien hij in het Nederlandse taalgebied woont, dan moet de dagvaarding in het Nederlands, woont hij in het Franse taalgebied dan moet het in het Frans (of hij die taal ook werkelijk kent, speelt geen rol). Voor verweerders die in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad wonen, is er echter geen “taalvermoeden”; daar bepaalt de eiser in welke taal de inleidende akte wordt gesteld (artikel 4, §1, eerste lid, Taalwet Gerechtszaken (hier: de huurder).

Gezien het gaat om een huurgeschil over een appartement het tweetalig gebied Brussel-Hoofdstad is het erg waarschijnlijk dat de verweerder daar ook zijn woonplaats heeft. In dat geval heeft de verhuurder dus de keuze om de dagvaarding in het Nederlands op te stellen. Opgelet: dat wil nog niet zeggen de hele procedure in het Nederlands zal verlopen! Franstalige verweerders die in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad wonen, kunnen altijd vragen dat de rest van de procedure in het Frans verloopt (artikel 4, §1, tweede lid, Taalwet Gerechtszaken (hier: de huurder).